Hoe bedrijven waarde creëren voor hun aandeelhouders

De manier waarop bedrijven omgaan met het geld dat wordt verdiend, is voor beleggers van groot belang. Een goede kapitaalallocatie creëert op de lange termijn waarde voor de aandeelhouders. Dit zien zij terug in de vorm van dividend dat periodiek wordt uitgekeerd, aandeleninkoop programma’s die worden opgezet (waardoor de winst per aandeel stijgt) of stijgende koersen. Maar welke variant is voor de belegger uiteindelijk het gunstigst?

Kapitaalallocatie

In principe hebben bedrijven verschillende keuzemogelijkheden voor het beschikbare kapitaal. Zij kunnen de financiële middelen aanwenden om de groei van het bedrijf te stimuleren. Investeringen kunnen bijvoorbeeld worden gedaan in machines, research & development of uitbreiding van personeel. Ook kan kapitaal gebruikt worden om overnames of fusies te financieren.

Kapitaal kan daarnaast gebruikt worden om de balans van de onderneming te versterken. Schulden kunnen worden afbetaald of geherfinancierd tegen gunstigere condities. En er kan gekozen worden om kapitaal terug te laten vloeien richting aandeelhouders, in de vorm van dividend of het inkopen van eigen aandelen.

Record aan dividenduitkering

Als het gaat om dividend was 2025 een bijzonder jaar. Beursgenoteerde bedrijven keerden vorig jaar namelijk een bedrag van $ 2.090 miljard (7% stijging ten opzichte van 2024) uit aan hun aandeelhouders. Daarmee kwam het wereldwijd uitgekeerde dividend voor het eerst boven de $ 2.000 miljard uit. Ter vergelijking; de beurswaarde van technologiebedrijf Meta (moederbedrijf van Facebook en Instagram) en chipmachineproducent ASML bedragen respectievelijk $ 1.660 miljard en $ 525 miljard.

Het zijn bedrijven in de financiële sector die de grootste bijdrage hebben geleverd, aangezien zij goed zijn voor ruim 25% van de totale dividenduitkeringen. Ook procentueel realiseerden financiële bedrijven de grootste groei met 12,2%. De sectoren industrie en technologie konden hun dividenduitkeringen tevens met meer dan 10% verhogen, terwijl bedrijven in de olie- en gassector genoodzaakt waren hun dividenduitkeringen te verlagen met ongeveer 5%.

Dividend of aandeleninkoop?

Het grote voordeel van aandeleninkoop afgezet tegen het uitkeren van dividend is flexibiliteit. Aandeleninkoopprogramma’s zijn vaak over een bepaalde periode en na afloop kan het bedrijf bepalen of ze dit hervatten of stopzetten. Indien een bedrijf de keuze maakt om het dividend stop te zetten of te verlagen, wordt dit door beleggers als zeer negatief ervaren. Dit kan geïnterpreteerd worden als fundamentele financiële problemen voor een bedrijf, in het kader van onvoldoende winstgevendheid, hoge schuldenlast of problemen met de cashflow. Terwijl deze strategische keuze voor het aanpassen van dividend op de lange termijn juist positief zou kunnen uitpakken.

Dit heeft Shell ervaren in 2020, nadat de olieprijs in het coronajaar fors daalde, wat een negatieve impact had op de winstgevendheid. Voor veel beleggers vormde Shell jarenlang de hoeksteen van de portefeuille en een bekend adagium luidde: “never sell Shell”. Toch voelde het bedrijf zich in 2020 genoodzaakt om het dividend met twee derde te verlagen. Dit zorgde voor een schok bij beleggers, aangezien dit de eerste keer was dat het dividend werd verlaagd sinds de Tweede Wereldoorlog. De onzekerheid rondom corona, mindere financiële resultaten en het verlagen van het dividend zorgde uiteindelijk voor een koersverlies van ongeveer 50% op het dieptepunt in 2020. Het verlagen van het dividend verschafte echter wel ruimte aan Shell om strategische keuzes te maken, die benodigd waren voor de (financiële) gezondheid op de lange termijn. De koers is zodoende weer ruimschoots hersteld van het dieptepunt in 2020.

Kracht van aandeleninkoop

Naast het recordbedrag aan uitgekeerd dividend is er voor een bedrag van $ 1.410 miljard aan eigen aandelen ingekocht in 2025. Het opkopen van eigen aandelen zorgt voor een daling van het aantal uitstaande aandelen en als de winst van een bedrijf gelijk blijft, dan neemt de winst per aandeel automatisch toe. Dit is vooral gunstig als een onderneming ondergewaardeerd is (bijvoorbeeld op basis van historische koers/winstverhouding) en de dividendbelasting is op deze vorm van waardecreatie voor aandeelhouders niet van toepassing.

Het Amerikaanse technologiebedrijf Apple is de onbetwiste koploper als het gaat om het inkopen van eigen aandelen. De toenmalige CEO, Steve Jobs, werd gezien als een visionair en gebruikte vrijwel al het kapitaal voor de groei van het bedrijf. Na jarenlange nadruk op groei verschoof CEO Tim Cook de focus in 2012 naar aandeelhoudersrendement. Het eerste aandeleninkoopprogramma startte in 2013, waarbij het ging om een waarde van $ 10 miljard.

Structureel sterke bedrijfscijfers boden Apple de ruimte om jaarlijks het budget voor aandeleninkoop te verhogen en tegen 2018 was er al voor $ 100 miljard aan eigen aandelen ingekocht. Deze strategie bleef het bedrijf vasthouden en in 2024 kondigde het bedrijf een inkoopprogramma aan van $ 110 miljard, de grootste in de Amerikaanse geschiedenis. Tot eind 2025 heeft het bedrijf meer dan $ 700 miljard aan eigen aandelen ingekocht, waarmee zij structureel zorgen voor waardecreatie richting aandeelhouders.

Voor u als belegger

Idealiter zorgen bedrijven voor een goede kapitaalallocatie, waarbij het investeren in het eigen bedrijf, het uitkeren van dividend en inkoop van eigen aandelen efficiënt is ingericht. Veel beleggers zien dividenduitkerende bedrijven als een stabiele bron van passief inkomen, maar vergeten daarbij het koersrendement. In een fictief voorbeeld presteert een bedrijf in zijn totaliteit beter als het bedrijf 2% dividend uitkeert en de koers met 5% stijgt, ten opzichte van een bedrijf met een dividenduitkering van 7%, maar daartegenover staat een koersdaling van 2%. Het totale rendement bestaat immers uit dividend- én koersrendement.

Mocht u een periodieke uitkering wensen vanuit uw beleggingsportefeuille, focus dan niet enkel op een hoog dividend (of rentevergoeding op obligaties), maar kijk juist de totale waardecreatie voor aandeelhouders. Wij kunnen ook periodiek beleggingen verkopen om de periodieke uitkering te faciliteren. Uw adviseur staat uiteraard klaar om dit verder met u te bespreken.