Marktontwikkelingen september 2026

Veel mensen zitten in augustus in de vakantiemodus en op de financiële markten zagen we traditioneel lagere handelsvolumes. Dat betekent echter niet dat er geen betekenisvolle gebeurtenissen plaatsvinden. De Nederlandse AEX steeg met 0,60% over augustus, de wereldwijde aandelenindex steeg met 1,69% en de technologie gedreven Nasdaq-100 zelfs met bijna 4%. Winstcijfers bleken ijzersterk en het negatieve sentiment rondom softwareaandelen lijkt te keren. Inflatiecijfers blijven structureel hoog, centrale banken neigen steeds meer naar renteverhogingen (ECB heeft reeds verhoogd op 10 september) en op geopolitiek gebied houden de spanningen aan. Genoeg onderwerpen om in dit artikel nader door te nemen.

Geopolitieke spanningen houden aan

Sinds februari dit jaar worden de ontwikkelingen in het Midden-Oosten nauwlettend gevolgd. Soms wordt er gesproken over een vredesakkoord dat nagenoeg rond is tussen de VS, Israël en Iran, terwijl een dag later het oorlogsgeweld weer oplaait. De Straat van Hormuz wordt weer geopend voor de doorvoer van olie en andere producten, weliswaar onder militaire begeleiding, en een aantal dagen later blijken er nagenoeg geen schepen de zeestraat door te varen. Deze onzekerheid heeft er mede toe geleid dat de prijs per vat Brent-olie weer is gestegen tot boven de $ 100. Het blijft erg lastig om precies te achterhalen wat de status is van de oorlog in Iran en hoelang deze nog zal voortduren. Recent heeft de VS de manier van oorlogsvoering aangepast, met acties die zij de 'economische D-day' noemen. Hiermee wil de VS Iran volledig isoleren van de wereldeconomie en tevens landen en bedrijven straffen die zaken blijven doen met Iran.

Het is begrijpelijk dat Trump kijkt naar andere manieren van oorlogsvoering, aangezien de situatie veel langer duurt dan bij aanvang gedacht. Hooggeplaatste adviseurs in het Witte Huis waarschuwen dat het conflict kan doorgaan tot na het presidentschap van Trump. Dat is iets dat hij nadrukkelijk probeert te voorkomen, ook met de midterms in aantocht. President Trump staat er namelijk niet goed op bij de Amerikaanse bevolking in de peilingen, die over het algemeen niet achter de oorlog staat en de kosten voor levensonderhoud alleen maar ziet stijgen. In de actuele peilingen komt het waarderingscijfer van Trump uit op ongeveer 30%, historisch gezien erg laag. Dat zal mede de reden zijn dat hij komt met een soort charmeoffensief, waarbij hij iedere volwassen Amerikaan $ 5.000 belooft als de Republikeinen tijdens de tussentijdse verkiezingen in november de meerderheid in het Congres behouden.

Staatsschulden en (beleids)rentes

Dit 'cadeautje' heeft een kostenpost van $ 1,2 biljoen en kan ervoor zorgen dat de staatsschuld verder oploopt. Dit terwijl deze schuld al fors stijgt, gezien het verwachte begrotingstekort van bijna 6% in 2026. Een uitzonderlijke situatie, aangezien het begrotingstekort volgens de klassieke economische theorie juist hoort te krimpen, of zelfs zou moeten veranderen in een overschot, in tijden van vrijwel volledige werkgelegenheid en economische groei.

Een belangrijk onderdeel van de stijgende schulden is de toenemende rentelast. De grootste kostenpost van de Amerikaanse overheid is 'social security', maar momenteel zijn de rentelasten gestegen naar de tweede grootste kostenpost. Dit kan niet worden losgezien van de inflatie en de beleidsrenteontwikkelingen van de centrale banken. De beleidsrente geldt als de 'prijs van geld' en is het instrument waarmee centrale banken inflatie beteugelen. Zowel voor de VS als de eurozone ligt de meest recente inflatie boven 3%, waarbij de component energie een aanzienlijke invloed heeft gekregen sinds het uitbreken van de oorlog in Iran.

Deze inflatiecijfers geven Kevin Warsh en Christine Lagarde, voorzitters van respectievelijk de Fed en de ECB, bijna geen andere optie dan de beleidsrentes te verhogen. De ECB voelde zich daarom genoodzaakt om op 10 september de depositorente met 25 basispunten te verhogen, waardoor deze uitkomt op 2,5%. Hogere beleidsrentes werken op hun beurt door in de kapitaalmarkten en daarmee ook in de rentevergoeding die beleggers verlangen op het uitlenen van geld. We zien momenteel renteniveaus op staatsobligaties die we al meer dan tien jaar niet meer hebben gezien. Dit biedt mooie aanvangsrendementen op obligatiebeleggingen.

Uitmuntende winstcijfers

Met zoveel gebeurtenissen in de wereld, zoals de geopolitieke spanningen, inflatieontwikkelingen, staatsschulden en politieke polarisatie, is het soms lastig voor beleggers om te bepalen waar de focus op moet liggen. De winstcijfers over het tweede kwartaal van 2026 laten zien dat zij die aandacht ook nu weer verdienen. Amerikaanse aandelen rapporteerden een groei van de winst per aandeel van 50,4% over het tweede kwartaal van 2026, bij Europese aandelen bedroeg deze groei ruim 20%. Toch vragen deze samengestelde winstgroeicijfers om enige nuancering, te lezen in het artikel van Chris van der Woel verderop in de nieuwsbrief.

Bij de kwartaalcijfers gebeurt er altijd veel en het is onmogelijk om alle belangrijke gebeurtenissen te bespreken. Vandaar dat we er een aantal uitlichten. Allereerst kijken we naar de cijfers van het grootste bedrijf ter wereld, dat voor het zestiende kwartaal op rij de verwachtingen van de financiële markt overtrof. Nvidia is inmiddels uitgegroeid tot wereldwijde infrastructuur-architect van de kunstmatige-intelligentierevolutie, in plaats van slechts chipontwerper. Nvidia realiseerde een omzetgroei van 105,85% ten opzichte van het tweede kwartaal van 2025, waarmee de omzet uitkwam op $ 96,22 miljard. Ook de nettowinst ($ 59,69 miljard) groeide met een duizelingwekkende 125,90%, cijfers die eigenlijk meer passen bij een startup dan bij een bedrijf met een beurswaarde van $ 5.600 miljard. Om de beurswaarde van Nvidia in perspectief te plaatsen, deze is momenteel groter dan alle beursgenoteerde bedrijven van Engeland bij elkaar opgeteld.

Een ander bijzonder fenomeen dit jaar is de zogeheten 'SaaS-apocalypse', waarbij beleggers vrezen dat traditionele abonnementssoftware (SaaS) overbodig wordt door de snelle opkomst van AI. Aandelen van bedrijven zoals Intuit (financiële- en marketingsoftware), Adobe (creatieve software) en RELX (data en analyse) werden begin dit jaar geconfronteerd met forse koersverliezen. Deze angst blijft reëel, totdat bedrijven kunnen bewijzen dat AI hun verdienmodel niet overneemt, maar juist kan versterken. De CEO van Nvidia heeft bijvoorbeeld herhaaldelijk aangegeven dat AI geen vervanging is, maar bestaande applicaties juist efficiënter kan maken.

Dat beeld werd ook bevestigd door Salesforce, dat zeer sterke kwartaalcijfers publiceerde op 27 augustus, waardoor de koers op één dag met 22,5% steeg. Naast het traditionele verdienmodel ontwikkelde Salesforce een nieuw verdienmodel, waarbij wordt betaald per voltooide taak die een AI-agent autonoom uitvoert binnen de software van Salesforce. Het gaat er dus meer om in hoeverre bedrijven AI-ontwikkelingen kunnen integreren binnen hun bestaande systemen en software, om dit vervolgens te gelde te maken.

Kleine aanpassingen in de portefeuilles

Het voorgaande laat zien dat de financiële markten voortdurend in beweging zijn. Dat is echter niet direct aanleiding voor wijzigingen in de portefeuilles. De meest recente wijziging is ingegeven vanuit de voorkeur om geen dollargerelateerde obligatiebeleggingen meer aan te houden. Eén in dollars genoteerd obligatiefonds is verkocht, de opbrengst is vervolgens herbelegd in bestaande obligatiefondsen gericht op opkomende markten (EMD) en in een obligatiefonds dat belegt in obligaties met een onderliggende financiële waarde (Asset Backed Securities).