SpaceX naar de beurs

SpaceX naar de beurs!

Vrijdag 12 juni was een historische dag op de financiële markten, de langverwachte beursgang van SpaceX was eindelijk een feit. Het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, inmiddels de eerste biljonair ter wereld, bracht ongeveer 5% van de aandelen naar de beurs en haalde daarmee circa $ 75 miljard op, goed voor een beurswaarde van ruim $ 1,75 biljoen. Maar spectaculaire namen en grote krantenkoppen zijn nog geen garantie voor een goede investering. In dit artikel kijken we naar de achtergrond van SpaceX, wat de geschiedenis ons leert over beursgangen in het algemeen en hoe wij daar als Comfort naar kijken.

Van bijna-faillissement tot grootste beursgang ooit

SpaceX werd in 2002 opgericht met een missie die destijds nog vergezocht klonk, namelijk van de mensheid een multiplanetaire soort maken door de kosten van ruimtevaart drastisch te verlagen. Musk ontdekte dat NASA geen concrete plannen had voor een bemande Mars-missie en besloot zelf een raketbedrijf te starten, met een investering van circa $ 100 miljoen eigen vermogen. Het begin verliep allesbehalve voorspoedig. De eerste drie lanceringen mislukten en het bedrijf stond op de rand van een faillissement. Pas de vierde lancering werd een succes, waarna SpaceX een cruciaal contract van NASA binnensleepte ter waarde van $ 1,6 miljard.

Vanaf dat punt groeide het bedrijf gestaag uit tot veel meer dan een raketbouwer. Via Starlink bouwde SpaceX een wereldwijd satellietnetwerk met inmiddels miljoenen abonnees, ontwikkelde het een zwaarder versleutelde variant voor militaire toepassingen en investeert het flink in kunstmatige intelligentie. Beleggers zien het bedrijf als revolutionair, met rooskleurige toekomstverwachtingen. De introductieprijs lag op $ 135 per aandeel en na de eerste handelsdag stond de koers al bijna 20% hoger. Ook de dagen daarna bleef het aandeel in trek, kortstondig steeg de koers zelfs tot boven de $ 200.

De geschiedenis leert dat het vooral veelbelovende bedrijven zijn die naar de beurs gaan op het moment dat het sentiment goed is en beleggers een hoge risicobereidheid hebben. Dat lijkt nu ook bij SpaceX het geval. Naast de fantasie en de uitbundige groeiverwachtingen is een blik op de onderliggende bedrijfsresultaten echter essentieel voor fundamentele beleggers. In 2025 realiseerde SpaceX een omzet van $ 18,7 miljard, met een nettoverlies van $ 4,9 miljard. Op het moment van schrijven is de beurswaarde van SpaceX vergelijkbaar met die van Amazon, een bedrijf met een omzet van $ 716,9 miljard en een nettowinst van $ 77,7 miljard. SpaceX zal de komende jaren buitensporige groeicijfers moeten laten zien om de huidige waardering te kunnen rechtvaardigen.

Wat historische beursgangen ons leren

Met een opbrengst van $ 75 miljard is de IPO van SpaceX direct de grootste aller tijden. Die titel stond voorheen op naam van het Saudische oliebedrijf Aramco, dat in 2019 $ 25,6 miljard ophaalde met zijn beursgang. Interessant is om te kijken hoe aandelen zich na zo'n IPO doorgaans ontwikkelen. Het patroon hierboven laat zien dat euforie meestal de eerste fase is, gevolgd door een stevige correctie voordat een aandeel weer aan vertrouwen kan winnen.

Dit beeld wordt bevestigd door te kijken naar de tien grootste Amerikaanse beursgangen sinds 1999 op basis van marktkapitalisatie. Het gemiddelde rendement van deze tien aandelen was, exact één jaar na de beursgang, 26,8% negatief. De producent van elektrische pick-ups en SUV's, Rivian, koerste zelfs 71,6% lager dan de introductieprijs.

Beursgangen zijn vaak een groot spektakel en krijgen veel media-aandacht, menig belegger herinnert zich nog de iconische beelden rond de beursgang van World Online en de toenmalige topvrouw Nina Brink. Maar veel aandacht is geen garantie voor rendement. De fundamentele kracht en onderliggende winstgevendheid van een bedrijf zijn op de lange termijn een veel betere voorspeller van stabiele rendementen. Zo was het rendement van betalingsnetwerk Visa één jaar na de beursgang nog minus 6,7%, maar bedraagt het totaalrendement vanaf 2008 inmiddels ongeveer 2.120%.

De visie van Comfort

Met veel interesse volgt Comfort grote beursgangen op de financiële markten. Naast SpaceX ligt het in de lijn der verwachting dat ook OpenAI en Anthropic, de ontwikkelaars van de populaire AI-modellen ChatGPT en Claude, dit jaar naar de beurs gaan, met voorspelde waarderingen tussen de $ 800 miljard en $ 1.000 miljard. De toekomstvooruitzichten zijn positief en beide bedrijven realiseren uitzonderlijke omzetgroei, maar zijn beiden nog verlieslatend. Het is uiteindelijk aan de financiële markten om te bepalen of dergelijke hoge waarderingen passen bij de daadwerkelijke ontwikkeling van deze bedrijven. Gekscherend wordt een IPO in de financiële markten dan ook wel 'It's Probably Overpriced' genoemd.

Dat is precies waarom Comfort een duidelijke voorkeur heeft voor kwalitatief sterke bedrijven, met onder andere een bewezen concurrentievoordeel, een sterk en gedisciplineerd management, een gezonde balans en een hoog rendement op geïnvesteerd kapitaal. SpaceX heeft ongetwijfeld een aantal van die kenmerken, denk aan het concurrentievoordeel van Starlink en de technologische voorsprong in herbruikbare raketten, maar scoort op dit moment nog niet op winstgevendheid en bewezen rendement op kapitaal. In tijden van euforie op de beurs ontstaan vaak periodes waarin groeibedrijven flinke koersrendementen realiseren, terwijl beleggers minder oog hebben voor de onderliggende bedrijfscijfers.

Een mooi historisch voorbeeld daarvan is Warren Buffett. In 1999 werd zijn strategie met beleggingsvehikel Berkshire Hathaway breed bespot in de financiële pers, zie de krantenkoppen hieronder. In de aanloop naar de piek van de dotcom-periode bleef het aandeel Berkshire Hathaway fors achter bij de exploderende techkoersen op de Nasdaq, en kreeg Buffett het verwijt dat hij de boot had gemist. Toen de koersen op de technologiemarkt vervolgens corrigeerden, draaide dat beeld echter volledig om. De Nasdaq verloor in de jaren daarna bijna 80% van zijn waarde, terwijl het aandeel Berkshire Hathaway juist herstelde en vervolgens fors steeg. Voor ons is dit een uitstekende illustratie waarom we vasthouden aan onze beleggingsstrategie gericht op kwaliteitsaandelen, ook wanneer hype en groeipotentieel het sentiment domineren.

Los van de discussie over waardering, heeft de omvang van de beursgang ook praktische gevolgen voor de bredere markt. De gigantische beurswaarde van SpaceX bracht ook indexbouwers zoals MSCI en S&P Global en beursuitbaters zoals Nasdaq, in een lastig parket. Nasdaq heeft de eigen regels inmiddels aangepast zodat het aandeel sneller opgenomen kan worden in aandelenindices. S&P Global heeft echter geen wijzigingen doorgevoerd, waardoor het minstens één jaar zal duren voordat SpaceX eventueel in de S&P 500 wordt opgenomen. Zodra dat wel gebeurt, gaan beleggers via hun indexfondsen en ETF's automatisch in het bedrijf beleggen, simpelweg omdat SpaceX in diverse aandelenindices wordt opgenomen.

Instappen of wegblijven?

Wat de geschiedenis laat zien, is dat de euforie rond een beursgang vaak op gespannen voet staat met de onderliggende winstgevendheid van een bedrijf en dat juist die winstgevendheid op de lange termijn de doorslag geeft. SpaceX is een fascinerend bedrijf met een indrukwekkend trackrecord aan technologische doorbraken, maar de huidige waardering vraagt om uitzonderlijke groei die nog bewezen moet worden.

Eén ding is zeker, de beursintroductie van SpaceX heeft de financiële markten flink opgeschud en met twee mega-IPO's van OpenAI en Anthropic nog in het vooruitzicht, blijft het interessant om te zien waar dit alles eindigt. Wilt u sparren over deze ontwikkelingen of over wat ze voor uw portefeuille betekenen? Uw vermogensbeheerder staat voor u klaar.